Chương 17: Cơn sốt săn sale ngày đôi

Ngày thứ bốn mươi của Sprint 100. Đại hội săn sale 11/11.

Bầu không khí tại văn phòng NovaPulse hôm nay mang một sắc thái hoàn toàn khác biệt so với sự căng thẳng ngột ngạt thường ngày. Nếu như những ngày trước, âm thanh chủ đạo là tiếng gõ phím lạch cạch khô khan và tiếng thở dài thườn thượt vì fix bug, thì hôm nay, nó được thay thế bằng những tràng cười hô hố, tiếng rọc giấy xoèn xoẹt, và đặc biệt là tiếng chuông điện thoại reo liên hồi từ các anh shipper giao hàng.

Dân công sở, đặc biệt là dân IT với đặc thù công việc ngồi một chỗ mười hai tiếng mỗi ngày, luôn có một niềm đam mê mãnh liệt với việc chốt đơn online. Quốc Gen Z vừa ôm một thùng bàn phím cơ custom mới toanh từ quầy lễ tân bước vào, mặt mày rạng rỡ như bắt được vàng. Bích Phương HR thì đang lúi húi mở hộp hàng tá chai serum chống lão hóa, miệng không ngừng lẩm bẩm tính toán xem mình đã tiết kiệm được bao nhiêu tiền nhờ áp mã freeship.

Giữa cái mớ hỗn độn nhộn nhịp ấy, cô tiếp tân đẩy cửa bước vào khu vực của đội Tech, ôm trên tay một thùng các-tông vuông vức, bọc màng co đen nhám trông cực kỳ cao cấp và bí ẩn.

"Chị Xuân ơi, có bưu kiện hỏa tốc gửi cho chị này," cô tiếp tân gọi lớn, đặt chiếc thùng nặng trịch lên bàn làm việc của Xuân.

Xuân nhướng mày, tạm rời mắt khỏi dòng lệnh SQL đang viết dở. Cô nhớ rất rõ mình không hề thức đêm săn sale hôm qua. Với cô, việc tranh giành mã giảm giá vài chục nghìn đồng là một bài toán chi phí cơ hội không hề hiệu quả so với việc dùng thời gian đó để ngủ.

"Chắc ai gửi nhầm rồi, chị có mua gì đâu," Xuân lầm bầm, lấy chiếc kéo văn phòng cắt lớp màng co và đường băng keo dán quanh nắp thùng.

Mọi người xung quanh, với bản tính tò mò cố hữu, lập tức xúm lại. Khi nắp thùng mở ra, một chiếc gối tựa lưng công thái học (ergonomic lumbar support) làm bằng cao su non đúc nguyên khối màu xám tro hiện ra. Logo của một thương hiệu nội thất văn phòng cao cấp bậc nhất thế giới được in chìm tinh tế ở góc phải. Một chiếc gối mà bất kỳ lập trình viên nào bị đau cột sống cũng từng ao ước, với mức giá có thể lên tới gần chục triệu đồng.

Quốc Gen Z huýt sáo một tiếng rõ to. "Trời đất ơi! Cái gối bản giới hạn này hôm qua em canh sale mờ cả mắt mà tụi nó giành nhau hết trong ba giây. Chị Xuân chơi lớn vậy?"

"Chị thề là chị không mua," Xuân nhăn mặt, tay với lấy tờ giấy nốt màu trắng đính kèm trên mặt gối.

Tờ giấy được in bằng font chữ đánh máy cơ bản, nội dung chỉ vỏn vẹn một dòng: "Gửi Tech Lead. Chúc cột sống của cô luôn khỏe mạnh để tiếp tục gánh còng lưng dự án. Ký tên: Một khách hàng tri ân ẩn danh."

"Uâyyyyy!" Cả đám nhân viên ồ lên đầy phấn khích. Bích Phương HR che miệng cười đầy ẩn ý: "Có người hâm mộ bí mật gửi quà tặng tận nơi kìa. Nhất cô Xuân nhé. Phải công nhận là người này rất tinh tế, biết dân IT hay đau lưng nên tặng hẳn gối công thái học."

Nếu là một nữ chính trong các bộ tiểu thuyết ngôn tình mộng mơ, có lẽ lúc này Xuân đã đỏ mặt tía tai, e ấp ôm chiếc gối vào lòng và để trí tưởng tượng bay bổng về một vị tổng tài bá đạo nào đó.

Nhưng không. Xuân Lê là một Tech Lead. Một kỹ sư hệ thống chính hiệu. Trong hệ quy chiếu của cô, "ẩn danh" đồng nghĩa với việc dữ liệu bị thiếu hụt (missing data), và bất kỳ một luồng dữ liệu nào không rõ nguồn gốc (unverified source) đều kích hoạt bản năng điều tra của một người làm bảo mật.

"Khách hàng tri ân ẩn danh à?" Xuân hừ lạnh một tiếng, khóe môi khẽ nhếch lên. "Để xem anh ẩn danh được bao lâu trong cái thời đại số này."

Thay vì ôm chiếc gối, Xuân lập tức vứt nó sang một bên. Cô chộp lấy tờ mã vận đơn (waybill) dán trên vỏ hộp carton, vuốt cho phẳng phiu, rồi kéo bàn phím lại gần.

Cả đám đồng nghiệp xung quanh nín thở nhìn theo hành động kỳ quặc của cô.

"Chị... chị định làm gì vậy?" Quốc Gen Z ngơ ngác hỏi.

"Reverse Engineering (Dịch ngược hệ thống)," Xuân đáp gọn lỏn, ngón tay bắt đầu nhảy múa trên bàn phím với tốc độ kinh hoàng.

Bước một: Truy xuất thông tin vận chuyển. Xuân nhập chuỗi mã vận đơn gồm 12 chữ số vào cổng tra cứu (API public) của đơn vị giao hàng. Kết quả trả về cho thấy đơn hàng không được gửi từ bưu cục, mà là lệnh điều phối giao hỏa tốc trực tiếp từ kho tổng của hãng phân phối. Thời gian tạo đơn: 11 giờ đêm hôm qua.

Bước hai: Phân tích mã QR. Xuân cầm điện thoại lên, mở ứng dụng quét mã vạch (Barcode Scanner) tích hợp công cụ giải mã siêu liên kết, chĩa thẳng vào mã QR nhỏ xíu in ở góc dưới cùng của tờ vận đơn. Một chuỗi văn bản (text) lộn xộn hiện ra trên màn hình. Hầu hết người bình thường sẽ bỏ qua nó, nhưng với đôi mắt của một người xử lý dữ liệu, Xuân lập tức nhận ra đây là một chuỗi định dạng JSON bị mã hóa cơ bản (Base64).

Cô sao chép (copy) chuỗi mã đó, ném vào công cụ giải mã (decoder) trên màn hình máy tính.

Enter.

Một tập dữ liệu văn bản thuần (plaintext) hiện ra. Trong đó chứa một đường link liên kết dẫn đến hệ thống xuất hóa đơn điện tử (e-invoice) nội bộ của nền tảng thương mại điện tử.

"Chị đang hack hệ thống của sàn thương mại điện tử đấy à?" Bích Phương nuốt nước bọt, bước lùi lại nửa bước vì sợ bị liên lụy.

"Không hack. Đây hoàn toàn là OSINT (Tình báo mã nguồn mở)," Xuân vừa giải thích vừa click vào đường link. "Người gửi có thể ẩn tên trên tờ giấy, nhưng hệ thống quản lý kho vận (Logistics) thì luôn phải ghi nhận vết (log) giao dịch để đối soát dòng tiền. Chỉ là chúng ta biết cách đọc cái log đó hay không thôi."

Trang web hóa đơn điện tử mở ra. Tên người mua và số điện thoại đã bị hệ thống mã hóa ẩn đi một nửa dưới dạng các dấu sao (ví dụ: T*** H**** Đ***, SĐT: *******889). Khá khen cho hệ thống bảo mật của sàn, nó không phơi bày danh tính khách hàng một cách quá lộ liễu.

Nhưng Xuân đâu dễ dàng bỏ cuộc. Đôi mắt cô sắc như dao quét qua phần "Chi tiết thanh toán" (Payment Details) nằm ở cuối hóa đơn.

"Bingo!" Xuân khẽ reo lên, búng tay một cái chóc.

Quốc Gen Z nhào tới nhìn chằm chằm vào màn hình. "Chị tìm thấy gì rồi?"

"Nhìn vào dòng 'Mã giảm giá đã áp dụng' (Applied Vouchers) đi," Xuân dùng chuột bôi đen một chuỗi ký tự dài: DIAMOND-THD-1111-889.

Cô quay sang giải thích cho đám đàn em đang há hốc mồm như vịt nghe sấm: "Ở các sàn thương mại điện tử lớn, mã giảm giá được chia làm hai loại: Public (Ai cũng lấy được) và Private (Chỉ dành cho một nhóm tài khoản nhất định). Cái mã bắt đầu bằng tiền tố 'DIAMOND' này là loại voucher định danh, được hệ thống tự động sinh ra và cấp phát độc quyền (exclusive) cho những tài khoản hạng Thành Viên Kim Cương – tức là những tay to tiêu tiền như nước."

Cô chỉ tay vào cụm ký tự phía sau. "THD là viết tắt chữ cái đầu của tên khách hàng. Và 889 là ba số cuối của số điện thoại được gắn với tài khoản đó. Trùng khớp hoàn toàn với đuôi số điện thoại hiển thị bị che mờ ở phần thông tin."

Xuân mỉm cười đầy đắc thắng. Cô mở danh bạ nội bộ của công ty trên Slack, gõ vào ô tìm kiếm số "889".

Chỉ mất 0.1 giây, hệ thống nội bộ trả về một kết quả duy nhất.

Tên: Trần Hoàng Đức. Chức vụ: Giám đốc Sản phẩm (Product Manager). Số điện thoại di động: 09xx.xxx.889. Tên viết tắt (Initials): THD.

Quốc Gen Z và Bích Phương trố mắt nhìn nhau. Khối óc điều tra của vị nữ Tech Lead này thực sự quá đáng sợ. Chẳng có một chút gì gọi là lãng mạn hay ngôn tình ở đây cả. Sự ngọt ngào và bí ẩn của món quà đã bị cô dùng kỹ năng IT đè bẹp, lột trần và phơi bày ra ánh sáng chỉ trong vòng vỏn vẹn chưa đầy năm phút đồng hồ.

"Vậy ra 'Khách hàng tri ân ẩn danh' là sếp Đức à?" Quốc Gen Z gãi đầu. "Sếp Đức mà cũng chơi cái trò tặng quà bí mật lãng mạn này sao?"

Đúng lúc đó, cửa phòng làm việc bật mở. "Khách hàng ẩn danh" Trần Hoàng Đức trong bộ vest xanh đen lịch lãm bước vào, tay ôm theo một tệp tài liệu dự án. Anh vừa đi họp buổi sáng với đối tác về, chưa hề hay biết gì về cuộc điều tra mang tầm cỡ FBI vừa diễn ra tại khu vực làm việc của nhân viên mình.

Thấy đám đông bu quanh bàn làm việc của Xuân, Đức hơi cau mày bước tới. "Mọi người đang làm gì mà tụ tập đông thế này? Có bug P0 à?"

Đám đông lập tức im bặt, tản ra hai bên, nhường lại một lối đi trực tiếp dẫn đến chỗ nữ Tech Lead đang ngồi khoanh tay, tựa lưng vào chiếc gối công thái học màu xám tro mới tinh.

Đức nhìn thấy chiếc gối. Khóe môi anh khẽ nhúc nhích, định buông một câu hỏi bâng quơ kiểu như: "Gối mới à? Có vẻ êm đấy." để diễn tròn vai một kẻ ngoài cuộc.

Nhưng trước khi anh kịp mở miệng, Xuân đã đưa tay gõ gõ vào màn hình máy tính đang hiển thị to tướng kết quả tìm kiếm danh bạ nội bộ.

"Sếp Trần Hoàng Đức," Xuân cất giọng, âm điệu thong thả, rành rọt, mang đậm sự đắc thắng của một hacker vừa bẻ khóa thành công hệ thống tường lửa. "Cảm ơn chiếc gối tựa lưng của anh. Rất êm và rất đúng lúc. Tuy nhiên, đứng ở góc độ bảo mật thông tin, tôi có một góp ý nhỏ mang tính chất xây dựng cho anh."

Đức khựng lại. Ánh mắt anh xẹt qua tờ vận đơn bị vứt lăn lóc trên bàn, rồi nhìn lên màn hình máy tính hiển thị chuỗi mã giảm giá DIAMOND-THD, và cuối cùng dừng lại ở nụ cười mỉm đầy tinh quái của Xuân.

Bằng tư duy phân tích nhạy bén của mình, Đức ngay lập tức hiểu ra cô đã làm gì. Một luồng điện chạy dọc sống lưng anh. Sự cạn lời dâng lên đến tận cổ họng.

Anh đã cố tình không điền tên thật, cố tình đặt giao hỏa tốc từ kho tổng chứ không qua tay mình, tạo ra một kịch bản "soái ca tặng quà ẩn danh" cực kỳ hoàn hảo. Thế quái nào mà anh lại quên mất một nguyên tắc cơ bản nhất: Đừng bao giờ chơi trò trốn tìm kỹ thuật số với một nữ kỹ sư hệ thống lão luyện. Càng không nên dùng cái mã voucher định danh ngu ngốc kia chỉ vì tiếc vài trăm nghìn tiền giảm giá!

Xuân chống cằm, tiếp tục bồi thêm một đòn chí mạng, kéo sập hoàn toàn chút thể diện cuối cùng của vị Giám đốc Sản phẩm:

"Lần sau, nếu sếp muốn chơi trò tặng quà 'ẩn danh' cho lãng mạn, thì nhớ dùng tài khoản clone (tài khoản phụ) nhé. Và tuyệt đối đừng áp cái mã giảm giá hạng Thành Viên Kim Cương có gắn đích danh họ tên viết tắt của mình vào. Trong ngành IT, để lại dấu vết (trace) rõ ràng như thế này, người ta gọi là 'lạy ông tôi ở bụi này' đấy ạ."

Xung quanh, vài tiếng cười khúc khích vang lên từ đám nhân viên. Quốc Gen Z phải bịt mồm lại để không bật cười thành tiếng.

Đức đứng chôn chân tại chỗ. Mặt anh lúc này trông như một chiếc máy chủ vừa bị treo (crash) do tràn bộ nhớ (buffer overflow). Sự đạo mạo, uy quyền của một PM bị xé nát không thương tiếc. Anh đưa tay lên xoa xoa thái dương, một cử chỉ quen thuộc mỗi khi anh cảm thấy bất lực toàn tập.

Nhưng kỳ lạ thay, anh không hề cảm thấy xấu hổ hay tức giận. Nhìn nụ cười tủm tỉm hạnh phúc, đôi mắt sáng lấp lánh sự tinh nghịch của Xuân, anh cảm thấy lồng ngực mình ấm áp một cách lạ lùng.

Đây chính là cô gái mà anh đã dùng cả ba năm trời để dõi theo. Cô không phải là những đóa hoa nhà kính cần những lời đường mật phù phiếm. Cô là một khối rubik phức tạp, thông minh, thực tế và vô cùng sắc sảo. Một cô gái có thể đập nát bầu không khí lãng mạn ngôn tình bằng những dòng log server, nhưng lại dùng chính cách đó để thể hiện sự quan tâm và tương tác ngược lại với anh. Sự "bóc phốt" đáng yêu này, thực chất lại là một lời khẳng định ngầm rằng: Mọi nỗ lực của anh, cô đều nhìn thấy và trân trọng toàn bộ.

Đức từ từ buông tay khỏi thái dương. Anh bật cười, một tiếng cười trầm thấp, bó tay chịu trói nhưng vô cùng sảng khoái.

"Ghi nhận lỗ hổng bảo mật (Bug logged)," Đức nhún vai, thản nhiên thừa nhận sự thất bại của mình trước mặt toàn thể nhân viên. Anh tiến lại gần bàn của Xuân, hơi cúi người xuống, chống hai tay lên mép bàn, thu hẹp khoảng cách giữa hai người.

Ánh mắt anh nhìn thẳng vào mắt cô, vừa dịu dàng vừa mang theo một sự khiêu khích nhẹ nhàng: "Bản báo cáo điều tra của Tech Lead xuất sắc lắm. Lần sau... tôi sẽ mã hóa (encrypt) gói quà kỹ hơn. Cứ chờ đấy."

Nói rồi, anh đứng thẳng dậy, quay người bước về phía văn phòng riêng, bỏ lại đằng sau những tiếng xuýt xoa đầy ngưỡng mộ của đám nhân viên.

Xuân tựa người ra sau, tận hưởng cảm giác đàn hồi tuyệt vời của chiếc gối cao su non nâng đỡ cột sống đang đau nhức của mình. Khóe môi cô cong lên một nụ cười rạng rỡ không thể che giấu. Cuộc chiến săn sale 11/11 của mọi người ngoài kia có thể khốc liệt đến đâu cô không quan tâm, bởi vì cô biết, món "deal" ngon nhất, chất lượng nhất của cái công ty này, đã chính thức bị cô truy xuất thành công và đưa vào danh sách sở hữu độc quyền của riêng mình.